MÜZİK ARACI · KÜRDÎ MAKAMI

Kürdî makamı

Frigyen'e yakın — modern, duygusal, akıcı.

KARARDügâh
GÜÇLÜNevâ
SEYİRçıkıcı, bazen çıkıcı-inici
KOMA4-9-9-9-4-9-9
Kürdî makamı nedir

Kürdî makamı nedir?

Kürdî makamı Frigyen moduna yakındır: karar üzerindeki Kürdî dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Bûselik beşlisinden kurulur ve kararın hemen üstünde bir yarım sesle perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Modern, akıcı ve hafif hüzünlü duyulur.

Karar (son ses)
Dügâh
Güçlü (baskın)
Nevâ
Seyir
çıkıcı, bazen çıkıcı-inici
Dizi (koma)
4 · 9 · 9 · 9 · 4 · 9 · 9 = 53
Çeşni
kürdî dörtlü + bûselik beşli
Aile
Dügâh'ta karar edenler
Dizi

Perde perde

Kürdî makamının dizisi, perde Dügâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.

DügâhA0k
B
2.4k
T
ÇârgâhC13k
T
NevâD22k
T
HüseynîE31k
B
6.35k
T
GerdâniyeG44k
T
DügâhA53k

Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Dügâh, Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.

Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.

Portede

Dizi, perde yüksekliği olarak

Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.

DügâhSegâhÇârgâhNevâHüseynîEvcGerdâniye0k4k13k22k31k35k44k53k

Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.

Nasıl kurulur

İki çeşninin birleşimi

Kürdî makamı, alttan kürdî dörtlü ile üstten bûselik beşli çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Dügâh), güçlüsü (Nevâ) ve seyri (çıkıcı, bazen çıkıcı-inici) tanımlar.

kürdî dörtlü

alt · karardan
bakiye (4) · tanini (tam ses) (9) · tanini (tam ses) (9)

bûselik beşli

üst · birleşim perdesinden
tanini (tam ses) (9) · bakiye (4) · tanini (tam ses) (9) · tanini (tam ses) (9)
Seyir

Ezgi nasıl ilerler

Kürdî çıkıcı, bazen çıkıcı-inicidir; seyre karar ya da güçlü Nevâ civarından başlanır ve ezgi Nevâ'ya yaslanır, yarım kararı orada Bûselik çeşnisiyle yapar. Pesleştirilmiş ikinci derece — kararın bir bakiye (4 koma) üstünde — hemen duyulur ve makama Frigyen rengini verir. Çağdaş Türk pop ve arabesğin çoğu Kürdî'dedir.

Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.

Nasıl tanınır

Kulakta ele veren şey

Kararın hemen üstünde bir yarım ses bulunan minör bir dizi — Frigyen ♭2.

Karakter ve repertuvar

Nasıl duyulur

Frigyen'e yakın — modern, duygusal, akıcı.

Nerede duyulur: Çağdaş Türk pop ve arabesk.

İlgili makamlar

Dügâh'ta karar edenler

Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:

Sık sorulanlar

Kürdî makamı — sık sorulan sorular

Kürdî makamı nedir?

Kürdî makamı Frigyen moduna yakındır: karar üzerindeki Kürdî dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Bûselik beşlisinden kurulur ve kararın hemen üstünde bir yarım sesle perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Modern, akıcı ve hafif hüzünlü duyulur.

Kürdî makamının dizisi hangi aralıklardan oluşur?

Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 4 + 9 + 9 + 9 + 4 + 9 + 9 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses).

Kürdî makamı hangi perdede karar verir?

Kürdî makamı perde Dügâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Nevâ, seyri çıkıcı, bazen çıkıcı-inici.

Kürdî makamı nasıl tanınır?

Kararın hemen üstünde bir yarım ses bulunan minör bir dizi — Frigyen ♭2.

Kürdî makamı hangi makamlara benzer?

Kürdî, burada "Dügâh'ta karar edenler" başlığı altında yer alır ve şu makamlarla malzeme paylaşır: Bûselik, Uşşâk, Hüseynî, Nevâ, Karcığar, Sabâ, Bayati. Bunlar birbirinden dizileriyle değil seyir ve güçlüleriyle ayrılır.

Kapsam ve dürüstlük

Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.

Bu sitedekileri nasıl doğruladığımız →

Devamı

Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.