Frigyen'e yakın — modern, duygusal, akıcı.
Kürdî makamı Frigyen moduna yakındır: karar üzerindeki Kürdî dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Bûselik beşlisinden kurulur ve kararın hemen üstünde bir yarım sesle perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Modern, akıcı ve hafif hüzünlü duyulur.
Kürdî makamının dizisi, perde Dügâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.
Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Dügâh, Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.
Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.
Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.
Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.
Kürdî makamı, alttan kürdî dörtlü ile üstten bûselik beşli çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Dügâh), güçlüsü (Nevâ) ve seyri (çıkıcı, bazen çıkıcı-inici) tanımlar.
Kürdî çıkıcı, bazen çıkıcı-inicidir; seyre karar ya da güçlü Nevâ civarından başlanır ve ezgi Nevâ'ya yaslanır, yarım kararı orada Bûselik çeşnisiyle yapar. Pesleştirilmiş ikinci derece — kararın bir bakiye (4 koma) üstünde — hemen duyulur ve makama Frigyen rengini verir. Çağdaş Türk pop ve arabesğin çoğu Kürdî'dedir.
Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.
Kararın hemen üstünde bir yarım ses bulunan minör bir dizi — Frigyen ♭2.
Frigyen'e yakın — modern, duygusal, akıcı.
Nerede duyulur: Çağdaş Türk pop ve arabesk.
Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:
Kürdî makamı Frigyen moduna yakındır: karar üzerindeki Kürdî dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Bûselik beşlisinden kurulur ve kararın hemen üstünde bir yarım sesle perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Modern, akıcı ve hafif hüzünlü duyulur.
Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 4 + 9 + 9 + 9 + 4 + 9 + 9 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses).
Kürdî makamı perde Dügâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Nevâ, seyri çıkıcı, bazen çıkıcı-inici.
Kararın hemen üstünde bir yarım ses bulunan minör bir dizi — Frigyen ♭2.
Kürdî, burada "Dügâh'ta karar edenler" başlığı altında yer alır ve şu makamlarla malzeme paylaşır: Bûselik, Uşşâk, Hüseynî, Nevâ, Karcığar, Sabâ, Bayati. Bunlar birbirinden dizileriyle değil seyir ve güçlüleriyle ayrılır.
Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.
Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.