MÜZİK ARACI · BAYATİ MAKAMI

Bayati makamı

İçli ve dolaşkan; Uşşâk'la aynı renkleri taşır ama inici-çıkıcı seyriyle daha arayışçı bir hava kurar.

KARARDügâh
GÜÇLÜNevâ
SEYİRinici-çıkıcı
KOMA8-5-9-9-4-9-9
Bayati makamı nedir

Bayati makamı nedir?

Bayati, dizisini tıpa tıp makam Uşşâk ile paylaşır — karar üzerindeki aynı Uşşâk dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Bûselik beşlisi, perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Onu Uşşâk'tan ayıran seyridir: Uşşâk istikrarlı biçimde yukarı tırmanırken, Bayati yükselmeden önce aşağı iner; bu da ona daha içe dönük bir açılış verir.

Karar (son ses)
Dügâh
Güçlü (baskın)
Nevâ
Seyir
inici-çıkıcı
Dizi (koma)
8 · 5 · 9 · 9 · 4 · 9 · 9 = 53
Çeşni
uşşâk dörtlü + bûselik beşli (Nevâ'da)
Aile
Dügâh'ta karar edenler
Dizi

Perde perde

Bayati makamının dizisi, perde Dügâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.

DügâhA0k
K
SegâhB-18k
S
ÇârgâhC13k
T
NevâD22k
T
HüseynîE31k
B
6.35k
T
GerdâniyeG44k
T
DügâhA53k

Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Dügâh, Segâh, Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.

Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.

Portede

Dizi, perde yüksekliği olarak

Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.

DügâhSegâhÇârgâhNevâHüseynîEvcGerdâniye0k8k13k22k31k35k44k53k

Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.

Nasıl kurulur

İki çeşninin birleşimi

Bayati makamı, alttan uşşâk dörtlü ile üstten bûselik beşli (Nevâ'da) çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Dügâh), güçlüsü (Nevâ) ve seyri (inici-çıkıcı) tanımlar.

uşşâk dörtlü

alt · karardan
büyük mücennep (8) · küçük mücennep (5) · tanini (tam ses) (9)

bûselik beşli (Nevâ'da)

üst · birleşim perdesinden
tanini (tam ses) (9) · bakiye (4) · tanini (tam ses) (9) · tanini (tam ses) (9)
Seyir

Ezgi nasıl ilerler

Bayati, güçlü Nevâ civarından ya da üstünden inici bir cümleyle açılır, karara doğru iner, sonra oktava tekrar yükselip yerleşir — dinleyicinin ilk fark ettiği şey bu karışık yöndür, çünkü notaların kendisi Uşşâk ile birebir aynıdır.

Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.

Nasıl tanınır

Kulakta ele veren şey

Uşşâk'ın birebir notaları, ama ezgi yükselmeden önce aşağı iner — diziye değil yöne kulak ver.

Karakter ve repertuvar

Nasıl duyulur

İçli ve dolaşkan; Uşşâk'la aynı renkleri taşır ama inici-çıkıcı seyriyle daha arayışçı bir hava kurar.

Nerede duyulur: Halk ve tekke repertuvarının Bayati eserleri.

İlgili makamlar

Dügâh'ta karar edenler

Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:

Sık sorulanlar

Bayati makamı — sık sorulan sorular

Bayati makamı nedir?

Bayati, dizisini tıpa tıp makam Uşşâk ile paylaşır — karar üzerindeki aynı Uşşâk dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Bûselik beşlisi, perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Onu Uşşâk'tan ayıran seyridir: Uşşâk istikrarlı biçimde yukarı tırmanırken, Bayati yükselmeden önce aşağı iner; bu da ona daha içe dönük bir açılış verir.

Bayati makamının dizisi hangi aralıklardan oluşur?

Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 8 + 5 + 9 + 9 + 4 + 9 + 9 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: büyük mücennep – küçük mücennep – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses).

Bayati makamı hangi perdede karar verir?

Bayati makamı perde Dügâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Nevâ, seyri inici-çıkıcı.

Bayati makamı nasıl tanınır?

Uşşâk'ın birebir notaları, ama ezgi yükselmeden önce aşağı iner — diziye değil yöne kulak ver.

Bayati makamı hangi makamlara benzer?

Bayati, burada "Dügâh'ta karar edenler" başlığı altında yer alır ve şu makamlarla malzeme paylaşır: Bûselik, Kürdî, Uşşâk, Hüseynî, Nevâ, Karcığar, Sabâ. Bunlar birbirinden dizileriyle değil seyir ve güçlüleriyle ayrılır.

Kapsam ve dürüstlük

Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.

Bu sitedekileri nasıl doğruladığımız →

Devamı

Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.