MÜZİK ARACI · KARCIĞAR MAKAMI

Karcığar makamı

Uşşâk'ın hüznü altta, Hicaz'ın tutkusu üstte — oyun havalarının makamı.

KARARDügâh
GÜÇLÜNevâ
SEYİRinici-çıkıcı
KOMA8-5-9-5-12-5-9
Karcığar makamı nedir

Karcığar makamı nedir?

Karcığar, altta Uşşâk'ın hüznünü üstte Hicaz'ın tutkusuna bağlar: karar üzerindeki Uşşâk dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Hicaz beşlisi, perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Zeybeklerin ve oyun havalarının makamıdır.

Karar (son ses)
Dügâh
Güçlü (baskın)
Nevâ
Seyir
inici-çıkıcı
Dizi (koma)
8 · 5 · 9 · 5 · 12 · 5 · 9 = 53
Çeşni
uşşâk dörtlü + hicaz beşli (Nevâ'da)
Aile
Dügâh'ta karar edenler
Dizi

Perde perde

Karcığar makamının dizisi, perde Dügâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.

DügâhA0k
K
SegâhB-18k
S
ÇârgâhC13k
T
NevâD22k
S
5.27k
A
EvcF#-139k
S
GerdâniyeG44k
T
DügâhA53k

Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Dügâh, Segâh, Çârgâh, Nevâ, Evc, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.

Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.

Portede

Dizi, perde yüksekliği olarak

Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.

DügâhSegâhÇârgâhNevâHüseynîEvcGerdâniye0k8k13k22k27k39k44k53k

Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.

Nasıl kurulur

İki çeşninin birleşimi

Karcığar makamı, alttan uşşâk dörtlü ile üstten hicaz beşli (Nevâ'da) çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Dügâh), güçlüsü (Nevâ) ve seyri (inici-çıkıcı) tanımlar.

uşşâk dörtlü

alt · karardan
büyük mücennep (8) · küçük mücennep (5) · tanini (tam ses) (9)

hicaz beşli (Nevâ'da)

üst · birleşim perdesinden
küçük mücennep (5) · artık ikili (12) · küçük mücennep (5) · tanini (tam ses) (9)
Seyir

Ezgi nasıl ilerler

Karcığar inici-çıkıcı bir seyre sahiptir; seyre iki yarının buluştuğu güçlü Nevâ civarından başlanır ve yarım karar orada Hicaz çeşnisiyle yapılır. Alttaki Uşşâk dörtlüsü ile üstteki Hicaz beşlisi makama ikili bir kişilik verir — altta mahzun, ortadan yukarı ateşli.

Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.

Nasıl tanınır

Kulakta ele veren şey

Altta Uşşâk'ın nötr ikilisi, sonra güçlü Nevâ'dan başlayan bir Hicaz artık ikilisi.

Karakter ve repertuvar

Nasıl duyulur

Uşşâk'ın hüznü altta, Hicaz'ın tutkusu üstte — oyun havalarının makamı.

Nerede duyulur: Zeybekler, oyun havaları.

İlgili makamlar

Dügâh'ta karar edenler

Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:

Sık sorulanlar

Karcığar makamı — sık sorulan sorular

Karcığar makamı nedir?

Karcığar, altta Uşşâk'ın hüznünü üstte Hicaz'ın tutkusuna bağlar: karar üzerindeki Uşşâk dörtlüsü ile Nevâ üzerindeki Hicaz beşlisi, perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Zeybeklerin ve oyun havalarının makamıdır.

Karcığar makamının dizisi hangi aralıklardan oluşur?

Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 8 + 5 + 9 + 5 + 12 + 5 + 9 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: büyük mücennep – küçük mücennep – tanini (tam ses) – küçük mücennep – artık ikili – küçük mücennep – tanini (tam ses).

Karcığar makamı hangi perdede karar verir?

Karcığar makamı perde Dügâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Nevâ, seyri inici-çıkıcı.

Karcığar makamı nasıl tanınır?

Altta Uşşâk'ın nötr ikilisi, sonra güçlü Nevâ'dan başlayan bir Hicaz artık ikilisi.

Karcığar makamı hangi makamlara benzer?

Karcığar, burada "Dügâh'ta karar edenler" başlığı altında yer alır ve şu makamlarla malzeme paylaşır: Bûselik, Kürdî, Uşşâk, Hüseynî, Nevâ, Sabâ, Bayati. Bunlar birbirinden dizileriyle değil seyir ve güçlüleriyle ayrılır.

Kapsam ve dürüstlük

Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.

Bu sitedekileri nasıl doğruladığımız →

Devamı

Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.