Batı'nın doğal minörü — sakin, ağırbaşlı.
Bûselik makamı, Batı doğal minör (Eolian) dizisinin aralıklarına sahiptir; karar üzerindeki Bûselik beşlisi ile Hüseynî üzerindeki Kürdî dörtlüsünden kurulur ve perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Karakteri sakin ve ağırbaşlıdır.
Bûselik makamının dizisi, perde Dügâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.
Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Dügâh, Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.
Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.
Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.
Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.
Bûselik makamı, alttan bûselik beşli ile üstten kürdî dörtlü çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Dügâh), güçlüsü (Hüseynî) ve seyri (çıkıcı) tanımlar.
Bûselik çıkıcıdır: karar Dügâh yakınında başlar, beşli boyunca güçlü Hüseynî'ye yükselir ve dinlenmeye inmeden önce oktava ulaşır. Perde Hüseynî'deki güçlü, onu aynı şekle sahip ama Nevâ'ya yaslanan Nihâvend'den ayıran şeydir.
Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.
Tam olarak doğal minör dizisi — güçlü olarak perde Hüseynî'ye verilen ağırlık ipucudur.
Batı'nın doğal minörü — sakin, ağırbaşlı.
Nerede duyulur: Dede Efendi — Bûselik eserleri.
Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:
Bûselik makamı, Batı doğal minör (Eolian) dizisinin aralıklarına sahiptir; karar üzerindeki Bûselik beşlisi ile Hüseynî üzerindeki Kürdî dörtlüsünden kurulur ve perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Karakteri sakin ve ağırbaşlıdır.
Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 9 + 4 + 9 + 9 + 4 + 9 + 9 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses).
Bûselik makamı perde Dügâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Hüseynî, seyri çıkıcı.
Tam olarak doğal minör dizisi — güçlü olarak perde Hüseynî'ye verilen ağırlık ipucudur.
Bûselik, burada "Dügâh'ta karar edenler" başlığı altında yer alır ve şu makamlarla malzeme paylaşır: Kürdî, Uşşâk, Hüseynî, Nevâ, Karcığar, Sabâ, Bayati. Bunlar birbirinden dizileriyle değil seyir ve güçlüleriyle ayrılır.
Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.
Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.