MÜZİK ARACI · BÛSELİK MAKAMI

Bûselik makamı

Batı'nın doğal minörü — sakin, ağırbaşlı.

KARARDügâh
GÜÇLÜHüseynî
SEYİRçıkıcı
KOMA9-4-9-9-4-9-9
Bûselik makamı nedir

Bûselik makamı nedir?

Bûselik makamı, Batı doğal minör (Eolian) dizisinin aralıklarına sahiptir; karar üzerindeki Bûselik beşlisi ile Hüseynî üzerindeki Kürdî dörtlüsünden kurulur ve perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Karakteri sakin ve ağırbaşlıdır.

Karar (son ses)
Dügâh
Güçlü (baskın)
Hüseynî
Seyir
çıkıcı
Dizi (koma)
9 · 4 · 9 · 9 · 4 · 9 · 9 = 53
Çeşni
bûselik beşli + kürdî dörtlü
Aile
Dügâh'ta karar edenler
Dizi

Perde perde

Bûselik makamının dizisi, perde Dügâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.

DügâhA0k
T
2.9k
B
ÇârgâhC13k
T
NevâD22k
T
HüseynîE31k
B
6.35k
T
GerdâniyeG44k
T
DügâhA53k

Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Dügâh, Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.

Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.

Portede

Dizi, perde yüksekliği olarak

Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.

DügâhSegâhÇârgâhNevâHüseynîEvcGerdâniye0k9k13k22k31k35k44k53k

Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.

Nasıl kurulur

İki çeşninin birleşimi

Bûselik makamı, alttan bûselik beşli ile üstten kürdî dörtlü çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Dügâh), güçlüsü (Hüseynî) ve seyri (çıkıcı) tanımlar.

bûselik beşli

alt · karardan
tanini (tam ses) (9) · bakiye (4) · tanini (tam ses) (9) · tanini (tam ses) (9)

kürdî dörtlü

üst · birleşim perdesinden
bakiye (4) · tanini (tam ses) (9) · tanini (tam ses) (9)
Seyir

Ezgi nasıl ilerler

Bûselik çıkıcıdır: karar Dügâh yakınında başlar, beşli boyunca güçlü Hüseynî'ye yükselir ve dinlenmeye inmeden önce oktava ulaşır. Perde Hüseynî'deki güçlü, onu aynı şekle sahip ama Nevâ'ya yaslanan Nihâvend'den ayıran şeydir.

Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.

Nasıl tanınır

Kulakta ele veren şey

Tam olarak doğal minör dizisi — güçlü olarak perde Hüseynî'ye verilen ağırlık ipucudur.

Karakter ve repertuvar

Nasıl duyulur

Batı'nın doğal minörü — sakin, ağırbaşlı.

Nerede duyulur: Dede Efendi — Bûselik eserleri.

İlgili makamlar

Dügâh'ta karar edenler

Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:

Sık sorulanlar

Bûselik makamı — sık sorulan sorular

Bûselik makamı nedir?

Bûselik makamı, Batı doğal minör (Eolian) dizisinin aralıklarına sahiptir; karar üzerindeki Bûselik beşlisi ile Hüseynî üzerindeki Kürdî dörtlüsünden kurulur ve perde Dügâh (La) üzerinde karar verir. Karakteri sakin ve ağırbaşlıdır.

Bûselik makamının dizisi hangi aralıklardan oluşur?

Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 9 + 4 + 9 + 9 + 4 + 9 + 9 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses).

Bûselik makamı hangi perdede karar verir?

Bûselik makamı perde Dügâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Hüseynî, seyri çıkıcı.

Bûselik makamı nasıl tanınır?

Tam olarak doğal minör dizisi — güçlü olarak perde Hüseynî'ye verilen ağırlık ipucudur.

Bûselik makamı hangi makamlara benzer?

Bûselik, burada "Dügâh'ta karar edenler" başlığı altında yer alır ve şu makamlarla malzeme paylaşır: Kürdî, Uşşâk, Hüseynî, Nevâ, Karcığar, Sabâ, Bayati. Bunlar birbirinden dizileriyle değil seyir ve güçlüleriyle ayrılır.

Kapsam ve dürüstlük

Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.

Bu sitedekileri nasıl doğruladığımız →

Devamı

Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.