Batı'nın majör dizisiyle aynı — parlak, kararlı, çocuksu.
Çârgâh makamı, tam olarak Batı majör dizisinin aralıklarına sahiptir; Çârgâh beşlisi ile Çârgâh dörtlüsünden kurulur ve perde Çârgâh (Do) üzerinde karar verir. Hiç mikrotonal perde kullanmadığı için Batılı kulağa yalın ve kararlı gelir.
Çârgâh makamının dizisi, perde Çârgâh'dan bir oktav boyunca aşağıdaki derecelerden geçer. Bir derece tam bir çekirdek perdeye denk geldiğinde o perdenin adı, gelmediğinde derece numarası yazılıdır. Harfler aralıkların koma değerleridir: T = tanini (9), K = büyük mücennep (8), S = küçük mücennep (5), B = bakiye (4), A = artık ikili (12–13). Diziyi çal'a bas — her perde 53 komalı oktavdaki gerçek yerinde, mikrotonal çalınır.
Dizi, adı olan şu çekirdek perdelere basar: Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Gerdâniye. Aradaki dereceler perde adı taşımaz ve numarayla gösterilir.
Türk müziği tek bir referans akort (Bolâhenk) için yazılır; farklı boylarda çalgılar onu pest yönde göçürür. Süpürde bir tanini, Kız yakl. tam dörtlü, Mansur yakl. tam beşli pesttir. Yazılı perdeler değişmez, yalnızca duyulan perde.
Aynı yedi adım çekirdek perde çizgilerine göre çizildi; böylece ezginin şeklini ve hangi derecelerin piyano tuşları arasına düştüğünü görebilirsin.
Her nokta bir derecenin kararın üstündeki gerçek koma yüksekliği. Kırmızımsı noktalar bir çekirdek perdeye denk gelmez — piyanonun 'tuşları arasında'dır. Türk notasında bunlar koma / mücennep arızalarıyla yazılır.
Çârgâh makamı, alttan çârgâh beşli ile üstten çârgâh dörtlü (Gerdâniye'de) çeşnilerinin ortak bir perdede birleşmesinden kurulur. Makamı yalnızca dizisi değil; kararı (Çârgâh), güçlüsü (Gerdâniye) ve seyri (çıkıcı veya inici-çıkıcı) tanımlar.
Çârgâh çıkıcı veya inici-çıkıcıdır: çoğunlukla karar Çârgâh'tan beşli yukarıdaki güçlü Gerdâniye'ye ve oktava doğru düz çıkar. Klasik icrada, aynı aralıkları farklı bir perde seviyesine taşıyan şed biçimlerine — Mâhur ve Acemaşîrân — göre daha az kullanılır.
Bunlar şematik seyir taslaklarıdır: makamın belgelenmiş kararı, güçlüsü ve seyir yönünden kurulmuştur, herhangi bir eserden alıntı değildir. Gerçek bir eserde seyir çok daha süslü ve ritimlidir; burada yalnızca yolun iskeleti duyulur.
Nota nota Batı majör dizisi — hiçbir yerde koma kayması yok.
Batı'nın majör dizisiyle aynı — parlak, kararlı, çocuksu.
Nerede duyulur: Çocuk şarkıları, marşlar.
Aynı aileden, benzer malzemeyi paylaşan ama seyir ve güçlüyle ayrışan makamlar:
Çârgâh makamı, tam olarak Batı majör dizisinin aralıklarına sahiptir; Çârgâh beşlisi ile Çârgâh dörtlüsünden kurulur ve perde Çârgâh (Do) üzerinde karar verir. Hiç mikrotonal perde kullanmadığı için Batılı kulağa yalın ve kararlı gelir.
Arel-Ezgi-Uzdilek sistemine göre koma adımları: 9 + 9 + 4 + 9 + 9 + 9 + 4 — toplam 53 koma, bir tam oktav. Aralık adlarıyla: tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – tanini (tam ses) – bakiye.
Çârgâh makamı perde Çârgâh üzerinde karar verir; ikincil ağırlık merkezi (güçlü) perde Gerdâniye, seyri çıkıcı veya inici-çıkıcı.
Nota nota Batı majör dizisi — hiçbir yerde koma kayması yok.
Bu dizi standart Arel-Ezgi-Uzdilek / konservatuvar biçiminde verilmiştir ve oktavı 53 komada kapattığı kontrol edilmiştir. Nazariyatın yazdığı ile icracının çaldığı arasında her zaman küçük farklar olur.
Tüm çeşniler, perde cetveli ve 21 makam için Türk Müziği Makamları aracına dön; makam ve maqam geleneğinin tarihi için Orta Doğu Müziği dersine, Batı gamları için Gam Kütüphanesine bak.