Uzun saplı, kuru ve kesin perdeli; Osmanlı saray müziğinin en çok mikrotonal hassasiyet taşıyan sesi.
Tanbur, küçük, yarım küre biçimli bir gövde ile bu gövdeye oranla çok uzun bir sapı olan mızraplı bir çalgıdır. Gövdesi 17 ila 23 ince sert ağaç dilimin (dilim/yaprak) yan yana birleştirilmesiyle yapılır; sap ise ~100-110 cm uzunluğunda, ince bir D kesitli boyundur.
Perdeler, gövdeye bağlanan hareketli barsak (kiriş) bağlardır — sabit metal perdeler değil — bu sayede icracı her perdeyi, çalınan makamın gerektirdiği tam noktaya kaydırabilir. Tellere, bağa (kaplumbağa kabuğundan yapılan, asimetrik kama biçimli) adı verilen bir mızrapla dokunulur.
Teller genelde yegâh perdesi çevresinde kurulur, ancak tam akort, çalınacak makama göre değişir — bu da tanburu, 53 komalı Türk ses sistemini en dolaysız biçimde yansıtan çalgı yapar. Titreşim (parmak ya da sap vibratosu), flajole, portamento ve glissando yaygın süsleme teknikleridir.
Osmanlı saray müziğinde merkezi bir çalgı olan tanbur, günümüzde de klasik Türk müziği fasıl topluluğunun temel sazlarından biridir; hem taksim hem eşlik sazı olarak kullanılır.
İcra: Necdet Yaşar — "Nihavend Taksim" (Kalan Müzik — Arşiv Serisi 2, © 1998). Video, YouTube'un kendi oynatıcısı ve gömme (embed) izniyle gösterilmektedir. YouTube'da izle →
Aynı aileden, benzer çalım mantığını paylaşan çalgılar:
Tanbur, küçük, yarım küre biçimli bir gövde ile bu gövdeye oranla çok uzun bir sapı olan mızraplı bir çalgıdır. Gövdesi 17 ila 23 ince sert ağaç dilimin (dilim/yaprak) yan yana birleştirilmesiyle yapılır; sap ise ~100-110 cm uzunluğunda, ince bir D kesitli boyundur.
Teller genelde yegâh perdesi çevresinde kurulur, ancak tam akort, çalınacak makama göre değişir — bu da tanburu, 53 komalı Türk ses sistemini en dolaysız biçimde yansıtan çalgı yapar. Titreşim (parmak ya da sap vibratosu), flajole, portamento ve glissando yaygın süsleme teknikleridir.
Osmanlı saray müziğinde merkezi bir çalgı olan tanbur, günümüzde de klasik Türk müziği fasıl topluluğunun temel sazlarından biridir; hem taksim hem eşlik sazı olarak kullanılır.
Kuru, çınlayan bir mızrap sesi ve metal tellerden gelen uzun bir çınlama duyulur; perdeli olduğu için perde tam ve kesindir, yaylı çalgılardaki kadar kayan bir ses rengi yoktur.
Bu sayfa birden fazla kaynak karşılaştırılarak hazırlandı; kaynakların anlaşamadığı ya da tek bir doğrulanmamış rakam verdiği teknik detaylar (ör. kesin tel sayısı ya da akort) bilinçli olarak dışarıda bırakıldı ya da genel biçimde anlatıldı.
Tüm çalgılar için Türk Çalgıları aracına dön; makamlar için Makam aracına, usuller için Usul aracına bak.