Türk halk şiiri ve türkü sözleri hece ölçüsüyle kurulur — her dizede aynı sayıda hece vardır ve aynı yerde bir durak bulunur. Sözlerini yapıştır; her dizenin hecelerine ayrıldığını, sayıldığını ve kontrol edildiğini gör.
Dizelerini her satıra bir tane gelecek şekilde yapıştır ya da yaz. Her dize noktalarla hecelerine ayrılır, sayı solda, olası durak kalıpları sağda gösterilir; uyan ilk kalıp kırmızı bir eğik çizgiyle işaretlenir. Bütün dizelerin sayısı aynı olduğunda özet, ölçünün adını verir.
Durak kelime içine değil kelimeler arasına düşmelidir; bu yüzden bir dize doğru sayıda olup yine de standart bir durağa sahip olmayabilir — bir ezgiye söz yazarken buna ikinci kez bakmaya değer.
Hece ölçüsünde hecelerin uzunluğu değil yalnızca sayısı önemlidir. Halk şairleri en çok 7 (4+3), 8 (4+4) ve 11 (6+5 ya da 4+4+3) heceli dizeler kullanır; koşma ve semai klasik biçimlerdir. Türkünün ezgisi dizeye göre şekillendiği için, hece sayılarını ve durakları tutturmak yeni bir dörtlüğün aynı ezgiyle söylenebilmesini sağlar.
Heceler standart Türkçe kurala göre ayrılır — her hecede bir ünlü vardır. Başka dillerden gelen kelimeler ve iki hece gibi okunan uzun ünlüler yorum gerektirebilir; sayaç yazılan her ünlüyü bir hece sayar.
Durak nedir?
Hece ölçüsünde bir dizeyi eşit ya da düzenli parçalara bölen duraklamadır; 8 heceli bir dizede 4+4 gibi. Her zaman iki kelimenin arasına düşer.
Aruz ölçüsünü de yapıyor mu?
Hayır. Aruz uzun ve kısa heceleri sayar ve farklı bir çözümleme gerektirir. Bu araç hece ölçüsü içindir.
Sayım neden söylediğimden farklı?
Şarkıcılar bazen ezgiye uydurmak için iki ünlüyü tek heceye birleştirir ya da birini ikiye uzatır. Sayaç yazılı metni izler.